ارتباط خشکی پوست و مو در فصل پاییز | دکتر مجتبی معتمدی – ویزیت طب سنتی اصفهان
خشکی پوست و مو | فصل پاییز بهدلیل کاهش تدریجی دما، کاهش رطوبت هوا، وزش بادهای سرد و کاهش میزان تابش خورشید، شرایط محیطی را برای خشکی پوست و مو فراهم میکند. از منظر طب سنتی نیز، فصل پاییز با عنصر “فلز (Metal) ” در ارتباط است و تاثیر زیادی بر ریهها و روده بزرگ دارد.
وقتی رطوبت محیط کاهش مییابد، بدن برای حفظ توازن رطوبتی و مایع میانبافتی خود مجبور میشود انرژی بیشتری صرف کند؛ اگر این توازن بههم بخورد، اولین نشانهها را در پوست (لکههای خشک، خارش، ترک خوردگی) و مو (موخوره، وز شدن، خشکی ساقه مو) میبینیم.
در مطالعات طب سنتی چین، مفهوم «qiu zao» یا «خشکی پاییزی» برای توضیح این وضعیت بهکار رفته است، بهعبارت دیگر، عدم توجه به این توازن در فصل پاییز میتواند وضعیت پوست و مو را تشدید کند.
در طب سنتی، بدن، پوست و مو و محیط پیرامون همگی در تعامل هستند. زمانی که در فصل پاییز عنصر فلز فعال میشود، ریهها و پوست نیز حساستر شده و به خشکی محیط واکنش نشان میدهند.
پوست بهعنوان «سطح بیرونی بدن»، بازتاب وضعیت درونی است؛ اگر مایع و رطوبت بدن کم شود، اولین نشانهها را در پوست و مو میبینیم. در پژوهشی آمده است:
خشکی پاییزی به بدن انسان حمله میکند و به پوست آسیب میرساند. همچنین، در رویکرد طب سنتی، درمان صرفاً به استفاده از کرمها و عوامل خارجی محدود نیست؛ بلکه هدف اصلی، بازگرداندن تعادل داخلی، تقویت مزاج، تغذیه دستگاههای درونی و سپس مشاهده تأثیر آن بر پوست و مو است.
با این توضیح، میتوان گفت استفاده از نسخههای طب سنتی در «درمان خشکی پوست و مو در پاییز» از جایگاه ویژهای برخوردار است .
همراه ما باشید با مطالب آموزشی و لینک کاربردی متخصص طب سنتی اصفهان :
- سرماخوردگی در فصل پاییز چرا اینقدر شایع است؟
- متخصص طب سنتی اصفهان وبلاگ دکتر آف
- چرا در فصل پاییز مشکلات گوارشی بیشتر میشوند؟
- دکتر طب سنتی اصفهان
- غلبه اخلاط و اختلالات تیروئید
- داروهای گیاهی موثر برای تقویت تخمدان در طب سنتی
- درمان رفلاکس معده در طب سنتی
تماس با دکتر طب ایرانی در اصفهان
علل شایع خشکی پوست و مو در پاییز
پیش از ورود به نسخههای درمانی، خوب است علل شایع را بدانیم تا بتوانیم در کنار درمان، عوامل زمینهای را نیز کاهش دهیم :
- کاهش رطوبت محیط و خشک شدن هوای داخلی : استفاده از بخاری، تهویه شدید، باد سرد از عوامل مهم است.
- تغییرات سبک زندگی : کمتر شدن زمان نور خورشید، پوشیدن لباسهای سنگین، کاهش فعالیت بدنی.
- تغذیه نامناسب فصل : افراط در خوردن غذاهای سرد یا خام، کمتر شدن مصرف میوهها و سبزیهای فصل.
- ضعف مزاجی درونی : بر اساس طب سنتی، کاهش «یِن» یا رطوبت درونی بدن، زیاد شدن حرارت یا باد درونی، میتواند پوست و مو را به خشکی بکشاند .
- استفاده بیش از حد از مواد آرایشی-بهداشتی نامناسب : استفاده از شویندههای بسیار قوی، آب زیاد گرم، استحمام طولانی در هوای خشک.
شناخت علل کمک میکند نسخههای طب سنتی را بهطور کاملتر و مؤثرتر اجرا کنیم.
نسخههای طب سنتی برای درمان خشکی پوست و مو در فصل پاییز
در ادامه، چند نسخه مؤثر بر پایه طب سنتی (با تأکید بر پوست و مو) ارائه میشود. لطفاً توجه داشته باشید که قبل از شروع هرگونه نسخه، مشورت با متخصص طب سنتی ضروری است.
۱. تغذیه درمانی
خوردن گلابی بخارپز با عسل: این نسخه در طب سنتی چین بهعنوان یکی از روشهای مرطوب کردن ریهها، پوست و مو در فصل پاییز توصیه شده است.
مصرف سیب، سنجد، و خرما بهعنوان میوههای پاییزی که رطوبت درونی را افزایش میدهند.
افزودن کنجد سیاه یا روغن کنجد به وعدههای غذایی: در طب سنتی برای ضد خشکی و تقویت ساقه مو مؤثر دانسته شده است.
پرهیز از غذاهای یخزده، سرخشده زیاد، نوشیدنیهای سرد زیاد؛ ترجیحاً از سوپهای گرم، آشها، خورشتهای سبک در فصل پاییز استفاده شود.
۲. داروهای گیاهی و نسخههای طب سنتی
گیاهانی مانند Wolfberry (لیچی خاردار یا گوجیبِری) برای پوست خشک توصیه شدهاند.
در طب سنتی چین: ترکیبی بهنام «qingzao jiufei tang» که برای مقابله با خشکی پاییزی و مرطوب کردن ریهها تهیه میشود شامل برگ توت سفید، ژل دونکی (Donkey-hide gelatin) ، بذر کنجد سیاه، زردآلو و … است
استفاده از گیاهانی که ضدالتهاب پوست هستند، مانند «گیاهان دارویی مورد مطالعه التهاب پوستی
۳. مراقبتهای موضعی پوست و مو
استفاده از مرطوبکنندههای طبیعی: روغن بادام، روغن هسته انگور، شی باتِر (Shea butter) و وازلین طبی در نواحی مستعد خشکی.
پس از استحمام، پوست را زیاد با حوله نمالیده و مرطوبکننده یا روغن مناسب را بلافاصله استفاده کنید تا آب در پوست محبوس شود.
برای مو: هفتهای یک-دو بار از ماسک مو طبیعی مثل روغن نارگیل یا آرگان استفاده کنید، و پس از شستوشو، نرمکننده با پایه روغنی بزنید تا ساقه مو رطوبتش را حفظ کند.
از شستوشوی بسیار داغ مو بپرهیزید؛ آب ولرم مناسبتر است.
در فضای داخلی از دستگاه بخور سرد یا مرطوبکننده هوا استفاده کنید تا خشکی محیط برای پوست و مو کمتر شود.
۴. سبک زندگی و عادات سالم
هیدراته بمانید: نوشیدن آب کافی، چای گیاهی گرم (مانند چای با زنجبیل یا عسل) کمک میکند رطوبت درونی حفظ شود.
ساعات خواب کافی و منظم: بدن در خواب ترمیم میشود و کمخوابی یکی از عوامل تشدید کننده خشکیپوست است.
محافظت در برابر باد سرد و خشک پاییزی: پوشیدن لباس مناسب، شال گردن، محافظت از گردن و پشت گردن (نگه داشتن گرما در این نقطه در طب سنتی توصیه شده است).
کاهش استرس: استرس به عنوان عامل اختلال در مدارهای انرژی بدن، میتواند خشکی پوست و مو را تشدید کند. یوگا، مدیتیشن یا پیادهروی در هوای پاک توصیه میشود.
حرکات سبک بدنی مانند تایچی یا حرکت نرم بدن به بهبود گردش خون و تقویت مزاج کمک میکنند.
چرا مراجعه به مطب متخصص طب سنتی مهم است؟
اگرچه نسخههای بالا بسیار کمککنندهاند، ولی برای دستیابی به نتیجه بهینه باید وضعیت فردی شما (مزاج، سابقه سلامت، شدت خشکی، وضعیت پوست و مو) در نظر گرفته شود. در مطب تخصصی برندۀ طب سنتی، شما تحت تشخیص دقیق قرار میگیرید و نسخهای کاملاً مناسبسازیشده برای شما تجویز میشود.
تیم متخصص درمان سبز دکتر مجتبی معتمدی با تلفیق دانش طب سنتی و مراقبت پوست و مو، برنامهای جامع از درون به بیرون (تغذیه، گیاهان دارویی، مراقبت موضعی، سبک زندگی) برایتان طراحی میکند. این مسیر نه تنها به کوتاهمدت خشکی پوست و مو را کاهش میدهد، بلکه اثرات بلندمدت روی سلامت پوست و مو باقی میگذارد.
سؤالات متداول
۱. آیا این روشها برای همه مناسباند؟
در اغلب موارد بله، ولی هر فرد مزاج متفاوتی دارد و برخی ممکن است نیاز به تنظیمات خاص داشته باشند؛ لذا مشاوره با متخصص طب سنتی توصیه میشود.
۲. چقدر طول میکشد تا نتیجه ببینم؟
معمولاً پس از ۴ تا ۸ هفته مصرف منظم نسخهها و رعایت سبک زندگی، بهبود قابل مشاهده است؛ ولی نتیجه بلندمدت نیازمند استمرار است.
۳. آیا استفاده همزمان با کرمهای مرطوبکننده سنتی یا صنعتی ممکن است؟
بله، اما توصیه میشود کرمها یا محصولات آرایشی بهصورت مکمل باشند و تمرکز اصلی روی درمان درونی و سبک زندگی باشد.
۴. آیا لازم است از مکملهای دارویی شیمیایی استفاده کنم؟
نه لزوماً. رویکرد ما در طب سنتی کاهش نیاز به داروهای شیمیایی و تقویت وضعیت طبیعی بدن است؛ با اینحال اگر بیماری زمینهای دارید، حتماً با پزشک هماهنگ کنید.
