طب سنتی و غذا ها | دکتر مجتبی معتمدی
مزاج مواد غذایی | در طب سنتی غذا به دو دسته سرد، گرم تقسیم میشود؛ که برای تشخیص این ۲ از هم روشهای وجود دارد (استثنائی هم وجود دارد).
مادههای غذایی که تندی، شوری و شیرینی دارند جزء گرم مزاجها هستند و مادههای غذایی که ترش، ملس، کال، میوه نارس و هر چیزی سفید به جزء شکر و نمک جزء سرد مزاجها هستند.
بهترین متخصص طب سنتی اصفهان
دکتر مجتبی معتمدی متخصص طب سنتی اصفهان
بهترین متخصص طب سنتی اصفهان – دایرکتوری دکتر آف
این ۲ دسته بر اساس حالت میزان موجود آب درون ماده غذایی نیز تقسیمبندی میشوند:
غذاهای گرم، خشک
پیاز، تخم ریحان، فلفل سبز، بادمجان، برگ چغندر، پونه، پیازچه، ترخون، تره شاهی، جعفری، رازیانه، ریحان، شاه تره. شنبلیله، شوید، کرفس، کنگر، گزنه، مارچوبه، مرزه. پنیر کهنه، موسیر، کلم، سیر، چغندر(لبو)، نعناع، والک، نخود، لپه، جوی دوسر، شیره خرما. شکر سرخ، نارگیل، زیتون، به، انبه، فندق، گردو، روغن زیتون. عسل، آهو، اردک، بلدرچین، جوجه کباب، تخم ماهی، کپک. خروس، کبوتر، گنجشک، قرقاول، شترمرغ، شتر، دل، تخمه آفتابگردان. چلغوزه، آویشن، اسفند، اسطوخودوس، بادرنجبویه، پونه، دارچین، زردچوبه، زعفران، زنجبیل. برزک، بادام هندی، بادام تلخ، بنه، پسته، مر مکی، بهارنارنج، تخم شربتی
غذاهای گرم، تر
زردک، سیب زمینی ترشی، قدومه، خاکشیر، اقسام توت، بالنگو، خربزه، طالبی، خیار چنبر، گرمک، تربچه، یونجه، گندم، اقسام لوبیا، انجیر تازه، انجیر خشک، انگور، خرما، سیبزمینی، قیسی، گلابی، موز، مویز، گوسفند، بوقلمون، پاچه، جگر سفید{شش یاریه}، جگر سیاه، زبان، مغز، غاز، سار، مرغ محلی، میگو، کره، ماست چکیده، شلغم، هویج، انواع ترب، گل گاوزبان، بادام شیرین، بادام زمینی، تخم طالبی، تخم خربزه، کنجد، ارده، روغن بادام تلخ، روغن کنجد، شیره، انگور، آناناس
غذاهای سرد و تر
پنیر تازه، خیار بوته ای، اقسام کدو، هندوانه، گوجه فرنگی، اسفناج، بامیه، خرفه، قارچ خوراکی، کاسنی، کاهو، لوبیا سبز، باقالا تازه، نخود سبز، دارابی، پرتقال، آلوچه، آلو، هلو، نارگیل، خامه، دوغ، ماست، سرشیر، شیر، سیب زمینی، اسفرزه، توت فرنگی، لیمو شیرین، کیوی، شلیل، شفتالو، انواع ماهی، گوشت گاو، به دانه، تخم کدو، تخم هندوانه، خشخاش، بهلیمو
غذاهای سرد و خشک
قره قروت، کشک، بارهنگ، تمشک، شاتوت، ترشک، ریواس، گشنیز، ارزن، برنج، جو، گریپ فروت، کنار، غور، زرشک، زغال اخته، زالزالک، تمر هندی، بالنگ، انار ترش، ازگیل، آلبالو، سیرابی، قلوه، گوشت بز، باقالا خشک، ذرت، عدس، ماش، ولیک، نارنج، لیمو عمانی، سنجد، قهوه، نشاسته، سماق، بلوط خوراکی، شاه بلوط، شاهدانه، سرکه
غذاهای معتدل
خاکشیر، بادام، سیب، کرفس، نیمرو، سبزی خوردن، شیر تازه، شیر ترش، آب باران، انار شیرین، آش زیره، زردآلو، خرمای نیم رسیده، بنفشه، ریحان یا سوسنبر، آبگوشت، آبگوشت شیر، آبگوشت گندم، آبگوشت لپه، آبگوشت بزباش، کوفته با گوشت گوسفند، گوشت بره، گوشت تیهو، گوشت مرغ خانگی، نان فطیر، سیب شیرین، کوکو سبزی، فرنی، بال و گردن مرغان، شکر، نان فرنی، تخم مرغ (زرده گرم و تر، سفیده، سرد)
اگر مزاج خود و خوراکی ها را نشناسیم چه اتفاقی می افتد؟
در مورد مزاج خوراکی ها(طبع خوراکی ها) و سردی و گرمی مزاج آدمها و روش تشخیص اون باید بدانیم که معمولا آدمهایی که مزاج گرم دارند. با خوردن گرمی ها به شدت واکنش نشان میدهند مثل زدن جوش و………
و آدمهای سرد مزاج با خوردن خوراکی های سرد دچار بهم ریختگی سیستم گوارشی نظیر بیرون روی می شوند. افراد با مزاج معتدل هم واکنش عادی نسبت به خوردن مواد گرمی و سردی دارند . مثلا اگه من خیلی گرمی بخورم مثلا یک هفته روزی ۱۰ تا خرما و آجیل و شیرینی بخورم جوش می زنم و گرمیم می شه و در غیر این صورت معمولی هستم البته بحث آلودگی های درونی بدن برای زدن جوش یا جوش هنگام بلوغ با این مبحث متفاوت است.
با خوردن مواد غذایی، بدن انسان از دو منظر دچار تغییراتی میگردد.
منظر اول سردی و گرمی بدن است. بعضی از مواد غذایی، گرما بخش جسم آدمی هستند و برخی سرد کننده (سست کننده).
منظر دوم تری و خشکی یعنی میزان آب بدن. بعضی از مواد غذایی رطوبت بخش هستند و باعث زیاد شدن مایعات بدن می گردند. و برخی خشکی دهنده هستند. و باعث زیاد شدن املاح بدن می گردند. لازم به ذکر است میزان تاثیر مواد غذایی از لحاظ هر یک از دو منظر فوق الذکر، خود دارای درجه و مرتبه می باشد .
به طور مثال امکان دارد یک مواد غذایی از لحاظ گرمی دارای درجه بسیار بالا و از لحاظ تری در درجه پایینی باشد. ضمناً برای تعدیل مزاج خوراکی ها و طبع یک ماده غذایی می توان از ترکیب آن با مواد غذایی دیگر که دارای طبع مختلفی با آن هست به عنوان مصلح استفاده نمود. به طور مثال برای تعدیل سردی ماست می توان آنرا با موسیر میل نمود.
غیر از مواد غذایی رفتارها، محیط و احساسهای مختلف همچون شادی، ترس و … نیز اثرات گرما یا سردی بخش و تر و خشک کننده دارند. خورش های ایرانی نیز با توجه به ترکیبات و ادویه مورد استفاده، دارای طبع متعادل هستند.
