برداشتن ضایعات پوستی | دکتر مجتبی معتمدی
برداشتن ضایعات پوستی | چه زمانی یک ضایعه پوستی باید برداشته شود؟ اگر پزشک معالج تشخیص دهد که ضایعه پوستی سرطانی است و یا امکان سرطانی شدن آن در آینده وجود دارد، اقدام به برداشتن آن میکند. بسیاری از خالها و ضایعات پوستی خوشخیم به نظر ظاهری سرطانی دارند. تنها راه تشخیص خوش خیم بودن و یا بدخیم بودن این ضایعات پوستی برداشتن آنها و بررسی دقیق آنها در آزمایشگاههای تشخیص طبی است.
لزومی به برداشت ضایعات پوستی که هیچ نشانهای از سرطانی بودن ندارند، وجود ندارد. اگر خالها، زگیلها و یا زائدههای پوستی مشکلات قابل توجهای را برای فرد به وجود آورند، فرد با مراجعه به پزشک میتواند برای برداشت آنها اقدام کند.
اگر ضایعات پوستی در ظاهر فرد تغییرات قابل توجه ایجاد کنند و زیبایی فرد را تحت شعاع قرار دهد فرد میتواند برای برداشت آنها اقدام کند. ولی باید توجه داشت که فرایند برداشت ضایعات پوستی بر روی پوست جای زخم ایجاد میکند. پزشک تمام تلاش خود را خواهد کرد که جای زخم برداشت ضایعه چندان به چشم نیاید، ولی گاهی این جای زخم به اندازهی خود ضایعهی پوستی آزار دهنده خواهد بود.
پزشک از فرد میخواهد که برای برداشت ضایعهی پوستی به مطب مراجعه کند و بعد از انجام عمل برداشت ضایعه برای فرد ژل و یا کرمهای مخصوص تجویز میکند تا در منزل مورد استفاده قرار دهد. اگر ضایعهی پوستی مشکوک به سرطان باشد، پزشک از فرد میخواهد که به متخصص پوست مراجعه کند. متخصص پوست مشخصاً برای درمان مشکلات پوستی تربیت شده است.
دکتر مجتبی معتمدی متخصص طب سنتی اصفهان
بهترین متخصص طب سنتی اصفهان – دایرکتوری دکتر آف
انواع ضایعات پوستی
ضایعات پوستی، مناطقی از پوست هستند که به طور غیر طبیعی در حال رشد هستند و یا با پوست طبیعی اطراف خود متفاوت به نظر می رسند. انواع ضایعات پوستی خوش خیم عبارتند از:
- خال: خال های کوچک و تیره رنگ روی پوست شما که بیشتر در دوران کودکی ظاهر می شوند.
- درماتوفیبروما: ضایعات سفت و برجسته که می تواند قهوه ای، بنفش و یا قرمز رنگ باشد و ممکن است پس از نیش حشره یا آسیب جزئی ایجاد شوند.
- کراتوز اکتینیک: لکه های پوستهدار و خشن پوست که در نواحی در معرض نور خورشید ایجاد میشوند.
- کراتوز سبورئیک: ضایعات برآمده خاکستری، سیاه یا قهوه ای که ممکن است در بدن و یا پوست سر ظاهر شوند و با افزایش سن بیشتر شایع می شوند.
- کراتوآکانتوما: ضایعاتی که به سرعت در حال رشد هستند و به طور معمول در مناطقی از پوست که در معرض نور خورشید هستند، به خصوص در ناحیه صورت ایجاد می شوند.
- گرانولوم پیوژنیک: گره های کوچک و قرمز روشن که اغلب پس از آسیب ایجاد می شوند، به راحتی خونریزی می کنند و اغلب برداشته می شوند.
- کیست سباسه: توده های گردی که می توانند عفونی شوند و اندازه آنها از چند میلی متر تا چند سانتی متر متغیر است.
- زگیل: توده های کوچک و خشن ناشی از عفونت با ویروس پاپیلومای انسانی (HPV)
- ضایعات بدخیم: کارسینوم سلول بازال (BCC): شایع ترین نوع سرطان پوست است. برآمدگی گوشتی، مروارید مانند یا لکه صورتی در افرادی که پوست روشن دارند، شایع است، اما در افرادی با پوست تیره تر نیز ممکن است رخ دهد.
- کارسینوم سلول سنگفرشی (SCC): دومین نوع شایع سرطان پوست است. برآمدگی قرمز، سفت، لکه یا زخم پوسته پوسته که بهبود می یابد و دوباره باز می شود. در افرادی که پوست روشن دارند شایع است؛ اما SCC می تواند در افراد با پوست تیره ایجاد شود. معمولاً روی پوستی که مکرراً در معرض آفتاب قرار می گیرد (لبه گوش، صورت، گردن، بازوها، سینه و پشت) تشکیل می شود.
- ملانوما : کشنده ترین شکل سرطان پوست است. در یک خال ظاهر می شود یا به طور ناگهانی به صورت لکه های تیره جدید روی پوست ظاهر می شود.
چگونه ضایعات پوستی برداشته میشوند؟
روشهای مختلفی برای برداشت ضایعات پوستی وجود دارد. میتوان آنها را با روشهای مختلف برداشت یا اینکه به کمک روشهای دیگر به صورت کامل نابود کرد. بر اساس اینکه فرد دارای چه نوع ضایعهی پوستی باشد و این ضایعه در کدام نقطه از بدن فرد قرار داشته باشد، پزشک روش درمانی مخصوصی را اعمال خواهد کرد.
روشهای مختلف برای برداشتن ضایعات پوستی عبارتند از:
بیوپسی کلی ( excisional biopsy)
این روش یکی از معمولترین روشها برای برداشت ضایعات پوستی به خصوص انواعی از ضایعات که بیم سرطانی بودن آنها وجود دارد است.
قبل از انجام این روش پزشک بی حسی موضعی را اعمال میکند و بعد از آن از تیغ جراحی برای برداشت کل ضایعه استفاده میکند. در این روش مقداری از پوست طبیعی و نرمال هم به همراه ضایعه برداشته میشود. در این روش پزشک گاهی از بخیه برای پوشاندن زخم استفاده میکند.
بیوپسی جزئی (shave biopsy یا Partial removal)
در این روش قسمتی از ضایعه برداشته شده و جهت تشخیص بدخیم بودن یا نبودن به پاتولوژی فرستاده می شود.در این روش معمولاً از روش حرارت با دستگاه کوتر هم برای جلوگیری از خونریزی استفاده میشود.
کرمها و ژلها برای برداشتن ضایعات پوستی
ژلهایی حاوی ایمیکیمود (imiquimod)، سالیسیلیک اسید (salicylic acid) و فلورواوراسیل 5 (5-fluorouracil) یا دیکلوفناک (diclofenac) برای رهایی از زگیلها یا اکتینیک کراتوزیس استفاده میشوند. فرد مجبور است تا چندین روز از این ژلها استفاده کند.
درمان به کمک حرارت یا سوزاندن خال (electrocautery)
در این روش از الکترود داغ برای سوزاندن پایهی ضایعهی پوستی و برداشتن آن استفاده میشود. از الکتروکوتری معمولاً برای برداشت منگولههای پوستی به همراه سایر روشها برای جلوگیری از خونریزی استفاده میشود.
کرایوتراپی یا فریز کردن (cryotherapy) برای برداشتن ضایعات پوستی
در این روش از نیتروژن مایع استفاده میشود و برای برداشتن ضایعات پوستی همچون زگیل پیری و اکتینیک کراتوزیس میتوان از آن استفاده کرد. بعد از انجام این تاولهایی بر سطح پوست ظاهر خواهند شد که یک یا دو هفته بعد از بین میروند.
کورتاژ (curettage)
پزشک از این روش برای برداشتن زگیلها، گرانولومهای چرکی، اکتینیک کراتوزیس و زگیلهای پیری استفاده میکند. روش کورتاژ معمولاً به همراه روش الکترو کوتری (سوزاندن خال) و کرایوتراپی مورد استفاده قرار میگیرد.
برای برداشتن زگیلها، درماتوفیبروما و و اکتینیک کراتوزیس متصل به لبها از لیزر تراپی استفاده میشود.
درمان با نور یا فوتودینامیک تراپی (photodynamic therapy)
در این روش از نوری مخصوص برای فعال کردن یک مادهی شیمیایی و در نهایت تخریب ضایعهی پوستی استفاده میشود. این روش برای برداشتن اکتینیک کراتوزیس مورد استفاده قرار میگیرد.
