درمان گرفتگی عضلات و قولنج توسط کارشناس ارشد ماساژ درمانی و اصلاحی | دکتر مجتبی معتمدی
درمان گرفتگی عضلات | درمان اسپاسم عضلانی با ماساژ اغلب میتواند برای فردی که دچار آن شده است، مفید باشد. اسپاسم عضلانی میتواند به علل متفاوتی رخ دهد. برخی از شایعترین دلایل اسپاسم عضلانی عبارتند از: کم آبی ماهیچهها، گردش خون ضعیف، عدم انجام حرکات کششی قبل از ورزش شدید، ورزش در گرما و فشار بیش از حد به عضله در طول ورزش یا فعالیت.
اسپاسم عضلانی یک انقباض غیرارادی است که باعث افزایش درد میشود. این مشکل ممکن است خفیف باشد و معمولاً به عنوان «انقباض» شناخته میشود یا میتواند شدید باشد که بیشتر به عنوان «گرفتگی» نام برده میشود. درمان گرفتگی و درد مفاصل با ماساژدرمانی، آب درمانی و گیاهان دارویی مانند قرص رازی نیاک روشی بسیار خوب برای خلاصی از این بیماری با کمترین عوارض است.
دکتر مجتبی معتمدی متخصص طب سنتی اصفهان
بهترین متخصص طب سنتی اصفهان – دایرکتوری دکتر آف

قولنج چیست؟
در زمان های گذشته هر بخش از بدن که دچار گرفتگی می شد و با درد همراه بود می گفتند که فرد قولنج کرده است. اما امروزه عبارت قولنج را برای گرفتگی ناگهانی عضلات بدن به کار می برند.
شکستن قولنج زمانی اتفاق می افتد که فرد دچار درد ناگهانی در عضلات خود شده باشد و با فشار آوردن و صدای شکستن بخش مورد نظر فرد احساس راحتی می کند.
دلایل گرفتگی عضلات و قولنج
گرفتگی عضلات و قولنج کردن برای هر کسی در هر سنی به وجود می آید که علت عمده آن عبارت است از:
- کم آبی
- انجام ورزش های سنگین
- استفاده طولانی مدت از عضلات
- آسیب های جسمی
- کمبود مواد معدنی( منیزیم، کلسیم)
اسپاسم عضلانی به عنوان نشانه های بیماری اعصاب و روان به حساب می آید و اگر این گرفتگی مداوم باشد امکان آسیب مغزی، فشار بر نخاع در ستون فقرات و بیماری ام اس را به دنبال خواهد داشت.

گرفتگی عضلات و قولنج
افراد بسیاری هستند که زمان دچار شدن به گرفتگی عضلات و قولنج از اطرافیان خود کمک می گیرند تا بتوانند به اصطلاح قولنج خود را شکسته و احساس آرامش کنند.
باید بگوییم که متاسفانه این کار باعث آسیب های شدیدی به مهره های گردن شما می شود. شاید برای شما هم این سوال پیش آمده باشد که چرا بعد از شکستن قولنج صدا ایجاد می شود؟ در پاسخ به این سوال باید بگوییم که یک بافت پوششی سطح مفاصل بدن شما را احاطه کرده است که به آن کپسول مفصلی گفته می شود این کپسول حاوی مایع لغزنده، مواد معدنی و گازهای مختلفی می باشد که به استخوان های بدن کمک می کند به حالت نرم تری حرکت داشته باشند.
هنگامی که بدن شما فعالیت هایی بیش از معمول داشته باشد این مایع مفصلی در بدن کاهش پیدا کرده و باعث افزایش حجم مفصل می شود و این اتفاق موجب کاهش فشار مایع مفصلی شده که نتیجه آن تبدیل گازهای مفصلی به حباب می باشد و این حباب ها عصب های گیرنده را تحرک کرده و شما به کمک مغز از این موضوع مطلع می شوید.
تا به اینجا متوجه شدید که بعد از انجام فعالیت های بدنی و خستگی تمایل به شکستن قولنج دارید و این کار زمانی رخ می دهد که مغز پیامی مبنی بر خستگی را به شما می دهد متاسفانه برای برخی از افراد شکستن قولنج یک عادت بد و یک حرکت لذتبخش می باشد و تا زمانی که صدایی از مفاصل خود ایجاد نکنند از این کار دست بر نمیدارند.
درمان اسپاسم عضلانی با ماساژ چگونه انجام میگیرد؟
برای درمان اسپاسم عضلانی با ماساژ میتوان از تکنیکهای متفاوتی استفاده کرد. انواع ماساژ که بیشتر مورد استفاده قرار میگیرد عبارتند از:
- ماساژ بافتهای عمیق
- ماساژ درمانی ساده
- ماساژ سوئدی

ماساژ بافت عمیق
ماساژ بافت عمیق بیشتر اوقات برای کاهش گرفتگی عضلات استفاده میشود. اسپاسم عضلانی میتواند ناشی از فشار بیش از حد باشد که باعث ایجاد تنش میشود.
افزایش تنش میتواند باعث انقباض غیر ارادی عضلات شود که به بیان دیگر اسپاسم عضلانی نامیده میشود. ماساژ بافت عمیق میتواند با بهبود فشار وارد بر ناحیه دردناک، اسپاسم را کاهش دهد. این ماساژ در نواحی عضلانی به منظور کشش، شل کردن و راحتی عضله انجام میشود که درنتیجه تنش از بین میرود.
ماساژ درمانی ساده
انجام ماساژ ، با حرکت دست بر روی ماهیچهها انجام میشود تا فرد را از نظر جسمی و ذهنی آرام کند. خستگی عضلات عامل متداول دیگری است که باعث اسپاسم عضلانی میشود. ماساژ درمانی با کشش ماهیچهها، افزایش جریان لنفاوی و ایجاد آرامش عضلانی، خستگی ماهیچهها را از بین میبرد. افزایش جریان لنفاوی مواد زائدی را که باعث خستگی و رخوت میشود، از ماهیچهها خارج میکند. حذف مواد زائد به درمان اسپاسم عضلانی با ماساژ کمک میکند.
چه تکنیکهایی برای درمان اسپاسم عضلانی با ماساژ استفاده میشود؟
طیف وسیعی از تکنیکها را میتوان برای کاهش اسپاسم عضلانی استفاده کرد. مرسومترین تکنیکهای مورد استفاده عبارتند از:
- افلوراژ
- ورز دادن
- ماساژ نقاط ماشهای
افلوراژ
به طور دائم برای کاهش اسپاسم عضلانی استفاده میشود. افلوراژ یک تکنیک ملایم است که شامل ضربات طولانی و جهت دار است که با دستها و انگشتان صاف انجام میگردد. یک روش موثر برای افزایش جریان خون، کاهش سفتی عضلانی و کاهش تنش عضلانی است.
ورزشهایی که شامل نگه داشتن عضله در یک موقعیت خاص برای زمان طولانی یا استفاده بیش از اندازه از یک عضله در طول ورزش یا فعالیت است، میتواند میزان اسپاسم عضلانی را افزایش دهد.این روش برای کشش و شل کردن ماهیچه ای که بیش از حد فعالیت داشته، به منظور کاهش تنش و همچنین پیشگیری از اسپاسم عضلانی استفاده میشود.

ورز دادن
ورز دادن اغلب برای کاهش اسپاسم عضلانی استفاده میشود. تکنیک ورز دادن شامل اعمال فشار محکم به منظور کشیدن و اعمال فشار بر ماهیچهها است. عمل کشیدن و فشردن از افزایش اصطکاک استفاده میکند تا جریان خون را بهبود ببخشد. بهبود جریان خون از طریق ورز دادن، افزایش گردش خون، کاهش سفتی عضلات، رفع تنش عضلانی و کاهش خستگی عضلانی.
تمام شرایطی که تکنیک ورز دادن میتواند در کاهش آنها موثر باشد، همگی از علل شایع اسپاسم عضلانی هستند. بنابراین تسکین علائم اسپاسم عضلانی تعداد دفعاتی که اسپاسم عضلانی ایجاد میشوند را کاهش میدهد.
عمل کشیدن و فشردن از افزایش اصطکاک استفاده میکند تا جریان خون را بهبود ببخشد. بهبود جریان خون از طریق ورز دادن، افزایش گردش خون، کاهش سفتی عضلات، رفع تنش عضلانی و کاهش خستگی عضلانی.
ماساژ نقاط ماشهای
یکی از راههای درمان اسپاسم عضلانی با ماساژ، استفاده از ماساژ نقاط ماشهای است. این ماساژ شامل اعمال فشار محکم بر نقاط ماشهای است که در مرکز فیبرهای عضلانی قرار دارند . نقاط ماشهای به دلیل ایجاد سفتی و کشش عضلانی ایجاد میگردند که دلیل آن اغلب به دلیل استفاده بیش از حد از یک عضله است. نقاط ماشه ای میتوانند باعث اسپاسم عضلانی شوند زیرا با محدود کردن دامنه حرکتی عضله، عملکرد صحیح آنها را مختل میکند.
اعمال فشار به نقاط ماشه ای، جریان خون را در ناحیه دچار ایسکمی، محدود میکند. اعمال فشار باعث میشود نقطه ماشهای شکسته شده و در نهایت فرد احساس بیحسی میکند. پس از ایجاد بیحسی، فشار آزاد شده و جریان خون افزایش مییابد. شکستن نقاط ماشه ای دامنه حرکتی عضلانی را افزایش داده و اسپاسم عضلانی را کاهش میدهد.

تاثیر ماساژ روی درمان اسپاسم عضلانی
کاهش اسپاسم عضلانی شامل تسکین تنش عضلانی و خستگی ناشی از تحرک عضلات است. رایجترین انواع ماساژ مورد استفاده برای کاهش اسپاسم عضلانی شامل ماساژ بافت عمیق، ماساژ درمانی و ماساژ سوئدی است. طیف گسترده ای از تکنیکها از جمله ورز دادن و نقاط ماشه را میتوان برای کاهش اسپاسم عضلانی استفاده کرد.
کاهش اسپاسم عضلانی از طریق ماساژ میتواند به کاهش درد و کم کردن اثرات پس از انجام یک فعالیت، کمک کند. انواع اثرات فیزیولوژیکی که از طریق ماساژ ایجاد میشود شامل افزایش دما، حذف مواد زائد و افزایش اکسیژن رسانی به منظور کاهش اسپاسم عضلانی هستند.